AB’den 10 Milyar Euro’Luk Dev Yapay Zeka Hamlesi: 7 Dev Tesise Onay!

Avrupa Birliği, ABD ve Çin’in gerisinde kaldığı yapay zeka yarışında elini taşın altına koydu. Brüksel’den gelen habere göre AB, kıta genelinde 7 adet yapay zeka dev tesisini hayata geçirmek için tam 10 milyar euro (11,5 milyar dolar) bütçe ayırdı. Üstelik bu rakam sadece kamu desteği… Projelerin toplamda 20 milyar euroluk özel yatırımı da çekmesi bekleniyor. Yani Avrupa, teknoloji üssü olma yolunda ciddi bir adım atıyor.

Bakın ne olmuş? Aslında ilk plan 5 tesisti. Ama AB ülkelerinden o kadar yoğun talep geldiki sayıyı yediye çıkarmak zorunda kaldılar. Avrupa Komisyonu’nun yaptığı duyuruya göre bu tesisler, gelişmiş yapay zeka işlemcilerini, yazılımları, bulut teknolojilerini, yüksek hızlı bağlantıyı ve veri merkezlerini tek bir çatı altında toplayacak. Düşünsenize, şu an faaliyette olan 19 yapay zeka fabrikası var zaten, bunların üstüne 7 dev tesis daha eklenecek. Avrupa’nın hesaplama gücü katlanarak artacak yani.

Am a işin aslına bakarsanız AB, bu hamleyle sadece altyapı kurmuyor, aynı zamanda kendi değerlerini de korumak istiyor. AB’nin teknolojiden sorumlu Komisyon Üyesi Henna Virkkunen’in dediğine göre, “Yapay zeka gelişimi hızlanırken, yapay zeka dev tesisleri içindeki hesaplama gücünün ham ölçeğine erişim Avrupa için stratejik bir zorunluluktur.” Yani bu iş artık tercih değil, mecburiyet.

Peki bu tesisler ne işe yarayacak? Start-up’lar, ölçeklenen şirketler, KOBİ’ler, sanayi kuruluşları, akademisyenler ve hatta kamu kurumları buraya gelip gelişmiş yapay zeka modellerini eğitebilecek, çıkarım yapabilecek ve ince ayar yapabilecek. Hem de AB’nin veri koruma, güvenlik ve etik standartlarına tam uyumlu şekilde. Yani Amerika’ya ya da Çin’e gitmeden kendi topraklarında yapay zeka geliştirecekler.

Şimdi gelelim paraya… Kamu finansmanı aslında bir kaldıraç görevi görecek. Yani devlet desteğiyle özel sektörün de cebinden para çıkacak. İlk grup tesisler, birinci aşamada 100 milyon euroya kadar, ikinci aşamada ise 400 milyon euroya kadar AB fonu alacak. İkinci grup daha büyük: birinci aşamada 200 milyon euro, ikinci aşamada 800 milyon euroya kadar desteklenecek. Her tesisin belirli bir işlemci gücüne ulaşması şart koşulmuş. Mesela ilk gruptakiler, Avrupa’nın en güçlü yapay zeka fabrikasındaki işlemci sayısı kadarını kurmak zorunda. Sonra bunu üç katına, hatta dört katına çıkaracaklar.

Bu arada, AB sadece kendi içinde değil, dışarıyla da işbirliği yapıyor. AB-ABD ticaret mutabakatının devamı olarak Komisyon; AMD, Nvidia ve Qualcomm ile niyet mektubu imzalamış. Yani Amerikalı devlerle el sıkışmışlar. Bu anlaşmalarla projelerdeki grupların ihtiyaç duyduğu çiplere ve donanımlara kesintisiz erişim sağlanacak. Ama aynı zamanda Avrupalı start-uplara da öncelik tanınacak. Böylece Avrupa dijital tedarik zinciri güçlenecek.

İhale süreci 12 Kasım 2026’da kapanıyor. Yani önümüzdeki yılın sonuna kadar başvurular yapılacak. EuroHPC JU değerlendirme yapacak ve kazananlar 2027 başında belli olacak. İnşaat da 2027’de başlayacak. Seçilen tesislerin sözleşme imzasından itibaren en fazla 18 ay içinde faaliyete geçmesi bekleniyor. Yani 2028’in ortalarına kadar bu dev tesisler çalışmaya başlamış olacak.

Listede hangi ülkeler var derseniz… Almanya var mesela, ama Avusturya yok. Belçika da yok. Hırvatistan, Çekya, Danimarka, Estonya, Finlandiya, Fransa, Yunanistan, Macaristan, İrlanda, İtalya, Letonya, Litvanya, Polonya, Portekiz, Slovakya, İspanya, İsveç ve Hollanda… Toplam 18 ülke EuroHPC JU ile ortak tedarik anlaşması imzalamış. Yani bu ülkeler projeye ortak olmuş durumda.

Gelişmeleri takip ediyoruz, ama şu net: Avrupa uyanmış durumda. ABD ve Çin’in gerisinde kalmamak için kolları sıvamışlar. Peki bu yatırım Avrupa’yı yapay zeka yarışında öne geçirecek mi? Zaman gösterecek…

Kaynak: Orijinal Haber