Bilim insanları: İnsan beyni aslında iki ayrı organdan oluşuyor

Stanford Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, insan beyninin tek bir organ değil, birleşmeden önce bağımsız olarak evrimleşen iki sistemden oluştuğunu ortaya koydu. Çalışmanın başlangıcı, laboratuvarda beynin ön kısmındaki hücrelerin kolayca çoğaltılabilmesi, arka kısmının ise zor olduğu sorusunu çözmekti. Gelişimin en erken aşamalarında, gastrulasyon döneminde incelenen embriyolarda iki ayrı hücre grubu tespit edildi: biri ön beyni, diğeri arka beyni oluşturacak şekilde programlanmış.

Bu hücre gruplarının genetik talimatları tamamen farklı biçimde paketlenmiş ve ayrı gelişim yollarına yönlendirilmiştir. Stanford Gelişim Biyolojisi Bölümü Doçenti Dr. Kyle Loh, “Beynin tek bir organ olması muhtemelen daha verimli olurdu, ancak biz, beyni iki ayrı parça halinde oluşturduğumuz ilkel yönteme bağlıyız” dedi. Posterior beyin, kafatasının tabanında yer alarak kalp atışı, solunum ve uyku döngüleri gibi hayati süreçleri kontrol ederken, anterior beyin dil, mantık ve soyut düşünme gibi üst düzey bilişsel işlevlerden sorumludur.

Araştırmacılar, bu iki sistemli yapının uzak evrimsel geçmişte ilkel hayvanların vücudunda fiziksel olarak ayrı bölgelerde bulunduğunu ve denizanalarında benzer sinir ağı dağılımının gözlemlendiğini belirtiyor; bu durum, beynin iki parçalı tasarımının en az 500 milyon yıl öncesine dayandığını gösteriyor. Bulgular Nature Neuroscience dergisinde yayımlandı. Arka beyin hücrelerinin özgün oluşum mekanizması anlaşılınca, insan kök hücreleri laboratuvar ortamında ilk kez işlevsel arka beyin motor nöronlarına dönüştürüldü. Bu başarı, özellikle amyotrofik lateral skleroz (ALS) ve spinal müsküler atrofi (SMA) gibi ölümcül nörodejeneratif hastalıkların tedavisinde ilerlemeyi hızlandırabilir.