Dünya teknoloji piyasasında deprem etkisi yaratan bir gelişme var. Yapay zeka yarışı hızlandıkça, hayatımızın merkezindeki elektronik cihazların fiyatları tavan yapıyor. Dizüstü bilgisayardan akıllı telefona, oyun konsolundan otomobillere kadar her şeyi etkileyecek bir bellek çipi krizi kapıda. Üstelik bu krizin adı da oldukça iddialı: “RAMaggedon”. Evet yanlış duymadınız, kıyamet senaryosu gibi bir isim koymuşlar ama işin şakası yok. Cebimizdeki telefonlar, masamızdaki bilgisayarlar her geçen gün biraz daha pahalanıyor.
Olayın özü şu: Yapay zeka sektöründeki hızlı büyüme, tüketici elektroniği ürünlerinin fiyatlarını ciddi şekilde artırıyor. Dünyanın en büyük bellek çipi üreticileri, kar marjlarını yükseltmek için üretim kapasitelerini yapay zeka araçlarının eğitimi ve çalıştırılması için kullanılan gelişmiş bellek türü olan HBM’e kaydırmış durumda. Bu durumda piyasada normal RAM sıkıntısı başladı ve fiyatlar uçuşa geçti. Samsung Electronics’in Finans Direktörü bu hafta yaptığı açıklamada, mikroçiplerdeki tedarik sıkıntısının 2027 yılında muhtemelen derinleşeceğini ve 2028 boyunca devam edeceğini bildirdi. Yani bu işin sonu görünmüyor arkadaşlar…
Hong Kong’daki Wan Chai Computer Centre’da esnafın hali içler acısı. In-Technology Services yöneticisi Wade Lam, dükkanında sergilenen fiyat listesinin yanına krizle ilgili haber kupürleri asmış. Ne yapsın adam, müşterileri süreçten habersiz, fiyatların neden bu kadar arttığını anlamıyorlar. Lam, AFP ajansına verdiği demeçte bu haberleri süreci bilmeyen müşterileri bilgilendirmek amacıyla sergilediklerini söyledi. Yani herkes şaşkın, herkes tedirgin…
Özel imalat bilgisayar alanında uzmanlaşan Videocom Computer’ın yöneticisi Ken Tam’ın anlattıkları ise durumun vahametini gözler önüne seriyor. Tam, fiyat artışlarının başladığı eylül ayından bu yana iş hacimlerinin yarı yarıya düştüğünü açıkladı. Düşünün, işler yarı yarıya azalmış. Daha önce 300 ila 400 Hong Kong doları seviyesinde satılan 16 gigabaytlık bir RAM’in fiyatı şimdi 1500 Hong Kong dolarına ulaşmış. Rakamlar gerçekten korkutucu ve bu sadece bir örnek…
Ken Tam süreçle ilgili çok yerinde bir tespitte bulunuyor: “Fiyatlar aniden bu kadar yükseldiğinde müşterilerde psikolojik bir bariyer oluşuyor. Gerçekten ihtiyaçları varsa satın alıyorlar; aksi takdirde beklemeyi veya standartlarını düşürerek daha düşük performanslı bir bellek çipi almayı tercih ediyorlar.” Yani vatandaş artık iki kere düşünüyor, hatta üç kere… Kimi bekliyor, kimi düşük performanslı ürüne yöneliyor. Neyse, devam edelim…
Tayvan merkezli pazar araştırma şirketi TrendForce’un analisti Ellie Wang’ın verdiği bilgiler işin boyutunu ortaya koyuyor. Wang, bilgisayar ve akıllı telefonlar için kullanılan bellek fiyatlarının bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık beş ila altı kat arttığını bildirdi. Altı kat! İnanır mısınız? Bir yıl önceki fiyatın altı katını ödüyoruz şimdi. Bu nasıl bir fiyat politikası, nasıl bir dengesizlik…
Yapay zeka alanındaki talep patlaması, dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi olan Güney Koreli Samsung Electronics ve SK hynix ile ABD merkezli Micron şirketlerinin karlarında ve hisse değerlerinde artış sağladı. Yani birileri bu krizden çok iyi para kazanıyor. Dördüncü sırada yer alan ChangXin Memory Technologies yani CXMT ise pazartesi günü Şanghay’da borsaya kote olarak Çin ana karasının en değerli şirketi konumuna geldi. Düşünsenize, bir anda en değerli şirket oldular.
Omdia kıdemli baş analisti James Zhao, sektöre görece yeni giren CXMT’nin ileri teknoloji kulvarında lider üreticileri takip eden konumda olduğunu belirtiyor. HBM yani yüksek bant genişlikli bellek, veri merkezi sunucularında Nvidia gibi üreticilerin yapay zeka sistemlerindeki karmaşık hesaplamaları yürüten güçlü çiplerini desteklemek amacıyla kullanılıyor. Ancak Zhao’ya göre geleneksel RAM ve bilgisayarlarda kullanılan DRAM türü açısından bakıldığında, mevcut arz kısıtlı piyasa koşulları CXMT şirketine “sonra gelen avantajı” sağlayabilir. Yani bu işten en karlı çıkacaklardan biri de Çinli üretici olabilir…
Hong Kong’da yatırım bankacılığı yapan Henry Wong adlı tüketicinin hikayesi ise krizin bireysel etkisini gösteriyor. Wong, daha yüksek özelliklere sahip yeni bir bilgisayar satın almak yerine mevcut eski dizüstü bilgisayarının RAM kapasitesini yükseltmeyi tercih ettiğini söylüyor. “Belleği yükselttikten sonra bilgisayarın gerçekten çok akıcı çalıştığını gördüm ve yeni bir bilgisayar alma isteğim ortadan kalktı” diyor. İşte vatandaş böyle çözümler arıyor, mevcut cihazını yükseltmeye çalışıyor. Ama bu da her derde deva değil…
Otomobil üreticileri de araç içi bilgisayar sistemlerinde yükselen maliyetlerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu durumun yakın zamanda yeni araç fiyatlarını yukarı çekebileceğini belirtiyor. Yani sadece bilgisayar değil, araba fiyatları da etkilenecek. Zaten araba fiyatları ortada, bir de bu çip krizi eklenecek. Bakalım bu iş nereye varacak…
Japonya’nın başkenti Tokyo’daki teknoloji merkezi Akihabara’da bulunan Belçikalı grafik tasarımcısı ve özel bilgisayar imalatçısı Charles Brousse, RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının aşırı düzeylere ulaştığını söylüyor. Maliyetlerin yüksekliği nedeniyle önceden sistem kurmak için parça satın almadığını belirten Brousse, “PC & Chill” adını verdiği hizmet kapsamında müşterilerinin kendi satın aldığı parçaları monte ettiğini aktarıyor. Yani iş o noktaya gelmiş ki, montajcılar bile parça stoklamıyor…
Tokyo’da balayında bulunan Brousse, çip darlığının insanları 10 yıla kadar kullanılabilen masaüstü bilgisayarlar yerine daha ucuz dizüstü bilgisayarlara yönelttiğini dile getiriyor. “Bunun iyi bir şey olduğundan emin değilim; insanlar sonuçta daha kısa ömürlü ürünler satın alıyor ve bu da bir tüketim döngüsünü besliyor” diyor. Yani insanlar uzun ömürlü ürün alamıyor, kısa ömürlüye yöneliyor. Bu da ayrı bir çevre felaketi yaratacak gibi görünüyor…
Tasarımcı, sürecin yapay zekadaki “spekülatif balon” tarafından tetiklenmesinin de rahatsızlık verici olduğunu belirterek, “Mesleğim gereği grafik tasarımcı olduğum için yapay zekanın mesleğim üzerinde doğrudan bir etkisi bulunuyor” diye konuşuyor. Yani yapay zeka bir yandan işleri elinden alıyor, bir yandan da çip kriziyle hayatı pahalandırıyor. İşin özünde herkes etkileniyor, herkes bir şekilde bu krizden nasibini alıyor.
Krizin adı bile başlı başına bir hikaye: “RAMaggedon”. Rastgele erişimli bellek anlamına gelen RAM bileşenlerinden mülhem bu isim, adeta bir kıyamet senaryosunu çağrıştırıyor. Ve görünen o ki bu kıyamet daha yeni başlıyor. Samsung CFO’sunun açıklamalarına göre tedarik sıkıntısı 2027’de derinleşecek, 2028 boyunca sürecek. Peki bu tarihten sonra ne olacak? Arz talebi karşılayabilecek mi, yoksa fiyatlar daha da mı tırmanacak? İşte böyle arkadaşlar… Gelişmeleri takip ediyoruz.
Kaynak: Orijinal Haber
Fiyatlar uçmuş ama buradan alınca pişman olmadım.
Adam gibi anlatmışsın, fiyatları görünce şok oldum. Eline sağlık!