Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Rhys Hibbert, 48 yaşında, Bedfordshire’da yaşayan ve iki çocuk babası, İngiltere’de gerçek zamanlı yapay zeka desteğiyle beyin ameliyatı geçiren ilk hasta oldu. 18 ay önce yürüyüş sırasında bilincini kaybeden Hibbert’in beyin taramasında hipofiz bezinde 11 milimetrelik kanserli olmayan bir tümör tespit edildi. Tümör, optik sinirlere baskı yaparak görme kaybına yol açma potansiyeline sahipti.

Ameliyat University College London Hastanesi’nde gerçekleştirildi. Cerrahlar, burundan ilerletilen ince bir endoskopla kafatasının tabanındaki tümöre ulaştı. Tümör, damar ve sinirlerin arkasında, kemik ve sert bir zar tabakasının altında bulunuyordu, bu da en güvenli çıkarma noktasının belirlenmesini zorlaştırıyordu. Bu aşamada geliştirilen yapay zeka sistemi devreye girdi; canlı video akışını analiz ederek cerrahi aletleri takip etti ve damar, ven ve sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretledi. Sistem, yüz tanıma teknolojisine benzer şekilde çalışıyor ancak beyin anatomisini tanıyor; araştırmacılar yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videosu üzerinde eğiterek önemli anatomik yapıların tanınmasını sağladı.

Ameliyat sonrası Hibbert, görmesinde belirgin bir iyileşme yaşadığını söyledi. Gözlerini açtığında görüşünün yaklaşık 360 dereceye ulaşmış gibi hissetti ve bu netliği bir yıldır deneyimlemediğini belirtti. Sekiz hafta içinde görmesinin birkaç günde bir daha da iyileştiğini, enerjisinin geri geldiğini ve ameliyat öncesinde yaşadığı yan etkilerin ortadan kalktığını ifade etti. Araştırma ekibi, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün ameliyatı gerçekleştiren doktorlarda olduğunu vurguladı.