Yeni kanser raporu: Vakalar 2050’ye kadar yüzde 67 artabilir
Amerikan Kanser Derneği (ACS) ve Dünya Sağlık Örgütüne bağlı Uluslararası Kanser Araştırmaları Ajansı (IARC) tarafından yayımlanan yeni çalışma, kanserin 2024’te dünya genelinde yaklaşık 21 milyon kişi tarafından teşhis edildiğini ve 9,8 milyon kişinin kanser nedeniyle hayatını kaybettiğini ortaya koydu. Araştırmacılar, bu rakamların yıl içinde 186 ülkede 34 kanser türüne ilişkin verilere dayandığını belirtti. Dünya nüfusunun büyümesi ve yaşlanmasıyla birlikte, 2050’de yıllık yeni kanser vakalarının 34 milyona ulaşması bekleniyor; bu da 2024’e kıyasla yüzde 67’lik bir artış demek oluyor.
Akciğer kanseri, hem yeni vakalarda hem de ölümlerde en yüksek sıralamayı koruyor. 2024’te 2,6 milyon yeni akciğer kanseri vakası kaydedildi ve 1,9 milyon ölüm gerçekleşti. Tütün kullanımı, hastalığın başlıca nedeni olarak tanımlanıyor. Kadınlarda ise meme kanseri en sık görülen tür; 2024’te 2,4 milyon yeni vaka ve 694 bin ölüm rapor edildi. Kolorektal kanser, 2 milyondan fazla yeni vaka ve 918 bin ölümle üçüncü en sık kanser oldu. Karaciğer kanseri 732 bin, mide kanseri 642 bin ve pankreas kanseri 491 bin ölümle sıralarda yer aldı.
Bölgesel farklılıklar da dikkat çekiyor. Batı Afrika’da meme kanseri görülme sıklığı Avustralya ve Yeni Zelanda’ya göre yarı yarıya düşük olsa da, bu bölgede kadınların meme kanserinden ölme ihtimali iki kat daha yüksek. Eşitsizliklerin teşhis ve tedaviye erişimdeki farklılıklarla bağlantılı olduğu vurgulandı. Rahim ağzı kanseri ise, HPV aşısı ve tarama imkanlarına rağmen 26 Afrika ülkesinde kadınlarda kanser kaynaklı ölümlerin başlıca nedeni olmaya devam ediyor.
Araştırma, kanser ölümlerinin yaklaşık yarısının önlenebilir olduğunu gösteriyor. Tütün bırakma, kanserle ilişkili enfeksiyonlardan korunma, alkol tüketiminin azaltılması, sağlıklı kilonun korunması ve düzenli fiziksel aktivitenin artırılması, öncelikli risk faktörleri arasında öne çıkıyor. Erken teşhis ve zamanında tedavi, ölümlerin önemli bir bölümünün önlenmesinde kritik rol oynuyor.
