Dünyada bir ilk: Yapay zeka destekli beyin ameliyatında tümör çıkarıldı

Rhys Hibbert, 48 yaşında, Bedfordshire’da ikamet eden ve iki çocuk babası olan İngiliz, dünyada ilk gerçek‑zamanlı yapay zeka destekli beyin ameliyatını geçirdi. 18 ay önce yürüyüş sırasında bilincini kaybeden Hibbert’in beyin taramasında hipofiz bezinde 11 mm boyutunda kanserli olmayan bir tümör tespit edildi. Tümör, optik sinirlere baskı yaparak zamanla görme kaybına yol açabilirdi.

Cerrahi, University College London Hastanesi’nde burundan ilerletilen ince bir endoskopla kafatasının tabanındaki tümöre ulaşarak gerçekleştirildi. Tümör, beyne kan taşıyan karotid arterlere ve görmeden sorumlu optik sinirlere yakın konumda olduğundan ameliyat riskliydi. Yapay zeka sistemi, ameliyatın canlı video görüntüsünü analiz ederek cerrahi aletleri izledi ve damar ile sinirlerin bulunabileceği bölgeleri işaretledi. Sistem, yüzlerce hipofiz tümörü ameliyatının videosu üzerinde eğitildi; bu sayede cerrahlar, hangi alanların daha güvenli olduğunu anlık olarak belirleyebildi. Araştırmacılar, yapay zekanın cerrahların yerini almadığını, tüm kontrolün doktorlarda kaldığını vurguladı.

Ameliyat sonrası Hibbert’in görüşü belirgin şekilde iyileşti; gözlerini açtığında görüşü yaklaşık 360 dereceye ulaştı ve bir yıldır bu kadar net göremediğini söyledi. Sekiz hafta içinde görmesi birkaç günde bir daha da iyileşti, enerjisi geri geldi. Hibbert, “Hayatımı bana geri verdi” diyerek, yapay zekanın cerrahi süreci optimize ettiğini, ancak doktorların karar gücünün değişmediğini belirtti.